خواجه نصير الدين طوسى علاوه بر اطلاعات گسترده ، از تدبير و عقل والايى برخوردار بود . هنگامى كه شرح حال او را بررسى مىكنيم در مىيابيم امثال او در روزگار ما فراوان نيستند و تقدير او را براى مسؤوليتى آماده كرده بود كه هيچ‌كس جز آن‌كه همچون وى جامع صفاتى نظير علم و عقل و دورانديشى است ، قادر به انجام آن نمىباشد . او تنها مرد آن روزگار بود كه توانست جهان اسلام را كه در آن عصر از آسيب‌هاى فراوانى رنج مىبرد ، نجات دهد . مسؤوليت خواجه در آن روزگار دشوارترين و خطيرترين مسؤوليتها و بحران روحى او درد آورترين دردهايى بود كه انسانها به آن دچار مىشوند . زيرا او به‌عنوان يك دانشمند بزرگ و داراى شهرتى فراگير بين مسلمانان ، خود را ناگهان به‌طور غير منتظره در چنگال دشمن مسلمانان مىيابد و اين را در مىيابد كه دشمن اصرار دارد او در كنارش باشد و در ركابش گام بردارد . به كجا و براى چه ؟ براى جنگ با اسلام در خانهء خودش و از بين بردن آن در سنگرهاى خود . آيا مصيبتى هست كه با اين مصيبت و بلا برابرى كند ؟ كمترين مجازات براى كسى كه انديشهء سرپيچى از تمايلات و خواسته‌هاى رهبر مغولها را داشت ،

--> ناشى شده است كه يكى از مشهورترين آنها فاجعهء « الغ بك » ، امير سمرقند و از خاندان تيموريان است . او يكى از بزرگترين دانشمندان علم فلك در ماوراء النهر در قرن نهم هجرى و صاحب زيج الغ بك از نفيس‌ترين زيج‌هاست . با اين حال اين فلكى مشهور اعتقاد راسخى به صناعت تنجيم و استخراج طالع داشته است ، به‌طورى كه اين اعتقاد موجب مرگش مىشود كه خلاصه داستان آن چنين است : او روزى طالع خودش را مىگيرد و در مىيابد كه به دست فرزند ارشدش به قتل مىرسد . اين جريان باعث مىشود كه وى آرامشش را از دست بدهد و لذا به آزار و اذيت فرزندش اقدام كند . اما همين امر موجب مىشود كه در سال 654 هجرى به دست همان فرزندش به قتل برسد . سخن امام على عليه السلام با برخى از منجمان كه به او توصيه كردند كه در فلان ساعت معيّن از حركت به سوى خوارج براى جنگ با آنان خوددارى كند ، مشهور است و امام در طى اين گفتار ، احكام منجمان را مردود مىشمارد و مردم را از عمل كردن به احكام منجمان باز مىدارند . ( شبيبى ) . .